Żywioły

Czyste DOBRO Czyste PIĘKNO

Otwarte OKNO HISTORII

Metamorfozy

Przestrzeń i miejsce

Żywioły

Międzynarodowa Letnia Akademia Sztuki "Żywioły" miała cztery edycje:
- "Ziemię będę opiewał..." w 1994 roku,
- "Ogień, ogień, ogień" w 1995 roku,
- "Woda" w 1996 roku,
- "POWIETRZE Po wietrze" w 1997 roku.
Wszystkie spotkania miały miejsce w Załęczu Wielkim k/Wielunia.

Nasze letnie spotkania to przede wszystkim Warsztaty rozumiane jako praktyczne zajęcia w grupach prowadzone przez artystów plastyków. Prowadzący określają w zarysie orientacyjny zakres działań, który cała grupa stara się zrealizować. W początkowej fazie może dojść do znacznej różnicy zdań na temat kolejnych etapów pracy, a w szczególności formy jej końcowej prezentacji. W żadnym wypadku nie może być tak, że prowadzący zajęcia określają do końca merytoryczną stronę procesu twórczego, lub że uczestnicy Warsztatów wykonują tylko to, co zostanie im powiedziane przez prowadzących. "Warsztaty" rozumiane są więc po pierwsze jako miejsce, gdzie dokonywany jest proces tworzenia (w związku z tym musi ono posiadać odpowiednie cechy); po drugie - jako zasada działania, według której organizowany jest proces twórczy w grupie. Pojęcie "warsztat" oznacza to, że wszyscy członkowie grupy sami w końcu określają cel końcowy, tempo pracy i metody realizacji. Praca i nauka nie odbywają się jednocześnie lecz w sposób bardzo zróżnicowany i na różnych poziomach. Artyści plastycy, którzy prowadzą grupy, mają przede wszystkim spełniać rolę udzielających rad ekspertów. Fachowców, którzy wskazują możliwe do pokonania etapy pracy i wreszcie troszczą się o materiały i możliwości realizacji, Dlatego może się zdarzyć, że grupa podąży za celem, który niekoniecznie odpowiada wcześniej określonym intencjom prowadzącego.

Nie tylko więc uczestnicy Warsztatów biorą udział w procesie nauczania. Także eksperci doświadczają nowych impulsów i rzeczy niezwykłych, których być może nie doznaliby w normalnych warunkach. Prowadzenie Letnich Warsztatów jest dla artystów plastyków silnym bodźcem. Nie tylko bowiem udzielają oni wskazówek, lecz poznają impulsy i sygnały będące zachętą dla ich własnej pracy artystycznej.

"Warsztaty" charakteryzują się także tym, że zawsze istnieje aktywność indywidualna i grupowa. Wszyscy muszą mieć możliwość tworzenia tego, co jest dla nich ważne. Lecz poza tym ważna jest także aktywność grupowa. Cel wyższy stoi wtedy na pierwszym planie; intencje indywidualne muszą zostać odsunięte na plan dalszy. Aktywność grupowa otwiera nowe drogi w procesie nauczania, wzmacnia poczucie solidarności i świadomość możliwości komunikatywnej wymiany w procesie twórczym. Doświadczenia, które mogą tu zostać nabyte, przekonują, że praca w grupie dostarcza także jednostce nowych doznań, które potem, podczas kontynuacji indywidualnego procesu tworzenia, mogą być bardzo pomocne. Decydującego "kopniaka" powodującego stworzenie obrazu, rzeźby lub instalacji, otrzymuje się często podczas pracy w grupie

Polsko-niemieckie Letnie Warsztaty są imprezą międzynarodową. Wprawdzie uczestnicy i prowadzący pochodzą przeważnie z Polski i Niemiec, to jednak Warsztaty otwarte są dla młodych ludzi z innych krajów europejskich. Obowiązującymi językami są: polski, niemiecki i angielski. Tłumacze mają dużo pracy, co czasem bardzo spowalnia proces twórczy, jednak nasze doświadczenia przekonują nas, że nie zawsze zakłóca to samą pracę. Czasem jest wręcz przeciwnie. Werbalne problemy językowe powodują często osiągnięcie przejrzystości w procesie tworzenia, pomagają w koncentracji na rzeczach istotnych i w pozostaniu na płaszczyźnie tworzenia. Oderwane od rzeczywistości, teoretyczne dyskusje o sztuce nie są możliwe przy takiej strukturze języka. Nie mogą więc one zakłócić lub ograniczyć pracy twórczej. Efektem ubocznym, który jest z pewnością nie bez znaczenia, jest to, że w takiego rodzaju konstelacji powstaje w naturalny sposób zrozumienie i zainteresowanie drugim językiem, a znaczenie języka trzeciego - łączącego - lepiej dociera do świadomości.

Po zakończeniu każdych Warsztatów uczestnicy i prowadzący nawiązują wiele nowych kontaktów. Dochodzi do wzajemnych odwiedzin, planowane są nowe za- mierzenia warsztatowe, nawiązane zostają przyjaźnie. Owa komunikatywna funkcja Letnich Warsztatów, o której należy tu wyraźnie wspomnieć i która służy przecież także jednoczeniu się narodów Europy, spełnia rolę równie ważną jak pozostałe: twórczą i artystyczną.
Wiesław Karolak